 Tüberküloz inadina yakalamakta herdite veya predispozisyonun ve agir isin de rolü varsa da bilhassa fena hayat sartlari ve sik sik basile temasin önemi vardir
Solunumla akcigerlere giren basil ilk olarak orada start kompleks denen bir odak husule getirmektedir. Su halde Mantoux veya Pirqet reaksiyonlari basili ile temasa gelmis demektir. Start kompleksin veya pirimer tüberkülozun geçmesinden aylarca veya senelerce sonra tüberkülozun inadinin baslamasina post-pirimer tüberküloz denir. Inadinin yeniden alevlenmesinin sebebi immuni’enin kaybolmasi masif süper enfeksiyonlar veya bir gangliyonun bronsa açilmasidir. Post-pirimer tüberküloz büyük bir ekseriyetle akcigerlerde lokalizedir ve kronik akciger tüberkülozunu teskil eder. Tüberkülozun bu aktif devrinde ates,terleme,zayiflama,istahsizlik ve dermansizlik öksürük , balgam ve hemoptizi gibi semptonlardan bir kismi veya hepsi birlikte mevcuttur ve daima sedimantasyon hizlidir ve C-Reaktif protein kuvvetle pozitivdir.
TÜBERKÜLOZDAN KORUNMA YOLLARI
Tüberkülozdan korunma tibbi oldugu kadar sosyal bir devadir. Iyi gida ve iyi hayat tarzi tüberkülozun yayilmasina mani olur.
Tüberkülozun Ilaçla Tedavisi:
Tüberkülin testi negatif olan saglam kimseleri B.C.G. ile
asilandiktan 2 ay sonrasina veya daha dogrusu tüberkülin testi
pozitiflesinceye kadar INH ile korumaya almak mümkün olur.
B.C.G. yapilmaksizin 3 yasindan küçüklere tüberkülin testi pozitif
bulunursa bunlari bir sene süre ile INF ile korunmalidir. Bazi
arastirmacilara göre bu uygulama 3 yasini geçmis çocuklar da
uygulanmaktadir. Evvel tüberküloz geçirmis kisilerde gebelik süresince
agir diyabet zuhurunda diyabet kontrol altina alinincaya kadar ve
cerrahi müdahaleler esnasin da geçici olarak INH verilmelidir.
Akciğer Tüberkülozunun Tedavisi:
Akciger tüberkülozu hangi sekli bahis konusu olursa olsun hastanin
yakindan müsahade altinda bulundurulmasi gerekir. Tedavi ve pronostikte
kiymetli olan kriteryumlar sunlardir : Ates ,kilo balgam miktari ,
balgamda basil , sedimantasyon hizi , C-Reaktiv protein reaksiyonu ve
radyolojik imaj. Bunlarin sik sik kontrolü gerekir .
Istirahat Ve Hastanede Tedavisi:
Aktif tüberkülozda istirahat sarttir . havadar bir odada yatak
istirahati iyi olmayi hizlandirir. Hiç olmazsa ilk 4-6 haftada
istirahati yapilmalidir. Her aktif tüberküloz vakasinin hastanede ve
sanataryumda ilk haftalarini geçirmesi süphesiz arzu edilir.
Diyet:
Besi çesitli ve besleyici olmalidir. Günde 2800-3500 kalori
gerektir. Ates mevcutsa kalori ihtiyaci artar. Beside her nevi vitamin
de yeterli miktarda bulunmasina dikkat edilmelidir. Istahi açmak için
az miktarda alkole müsaade edilir.
İlaçla Tedavisi:
Tüberküloz tedavisinde kullanilan ilaçlar sunlardir
,:Streptomycin , Isoneazid , Para-aminosalic , acid ,Ethambutol ,
Ethiomanid, Protihomanide, Rifampicne dir.
Bütün aktif tüberkülozlarda tedaviye üç ilaçla baslanir. Üçlü
tedavi en az bir sene sürmelidir. Ondan sonra sifa husule gelmisse dahi
alti ay ikili tedavi ve alti ayda tekli tedaviye devam edilmelidir. Su
halde total tedavi süresi iki senedir. Daha agir vakalarda bu süre üçe
çikar .
Tedaviye başlanan hastada tercih edilen üçlü tedavi Streptomycin
,Isoniazid ve PAS ile yapilir. Bu gün için en etkili antitüberküloz
ilaçlari streptomycin isonoazid ,para-aminosalicylic acid ve
ethambitol ‘dir.
Kroniklesen vakalarda ya hekim tarafinda tedavi kesilmis yada hasta tarafindan yarida birakilmistir.
AKCIGERTÜBERKÜLOZUNDA SEMPTOMATIK TEDAVİ
TER:
Aktif tüberkülozlarda bilhassa bol gece terlemeleri mevcuttur.
Odanin havasi serin ve yorgan ince olmalidir . açik pencere ile
yatirilmalidir .
UYKUSUZLUK:
- Yazin hafif kisin biraz daha iyi örülmeli.
- Yatmadan evvel sicak bir sey içilmeli.(Süt ,Kakao,Hafif Çay)
- Barbitürikler verilebilir . Bromürler verilmelidir.Uykusuzlugun sebebi öksürükse kodein verilir.
ANEMİ:
Tüberkülozda ekseriya hipokrom anemi vardir. Fakat çok
kere sideremi normaldir Toksik tesirle demirden istifade edilmelidir.
İSHAL:
Mevcutsa diyetten çig sebze ve meyveler kaldirilmali agizdan alinan
ilaçlar bir zaman için terk edilir. Fakat çok zaman ishalin sebebi
tüberküloz anteritir. Çünkü mütemadiyen basil yutulmaktadir.
KABIZ:
Devamlı yatak istirahatı kabızlığa sebep olabilir. Yemekten evvel
bir yada iki bardak su içilmelidir. Tahriş eden lakvasiler
verilmemelidir.

|