Romatizmal hastalıklar özellikle lokomotor sistemde (kas-iskelet sistemi) ağrı, şişlik ve hareket kısıtlaması yapan ve bazen iç organlarda da bozukluklara sebep olabilen tıbbi hastalıklardır.

Romatizmanın 250’nin üzerinde türü vardır. Bu nedenle “romatizma” denen, tek bir hastalık olmayıp, çeşitli “romatizmal” hastalıklar vardır. Bir başka deyişle “romatizma” sözcüğü çok sayıda hastalığı kapsar.

Romatizmal hastalıklarda vücuttaki doku ve organların çoğu tutulur. Bunların en önemlileri şunlardır: eklemler, yumuşak dokular, kaslar, tendonlar, kemikler, kalp, sinir sistemi, akciğerler, lenf düğümleri, dalak, karaciğer, solunum sistemi, göz, böbrek, deri ve derialtı dokusu. Bunların içinde en sık görülenler ise eklemler ve yumuşak dokulardır.

Romatizmal hastalıkların hemen hepsinde ortak olan başlıca belirtiler ;

• ağrı,
• şişlik
• hareket kısıtlılığı

gibi belirtilerdir.

Bunlardan başka şekil bozuklukları veya hastalığa tutulan diğer sistemlerin belirtileri de görülebilir.

Romatizmal hastalıkların çoğunda ortaya çıkan en önemli semptom ağrıdır. Subjektif (kişiye göre değişebilir) bir olgu olduğu için doğru değerlendirilmesi çok önemlidir. Bu nedenle romatizmal kaynaklı ağrılar ile ilgili tetkike, ağrının nereden geldiği, başlangıcı, devam süresi gibi pekçok soru ile başlanır. Bu nedenle hekime başvururken bilinçli bir şekilde ağrıyı tanımlamak teşhiste ve tedavide büyük önem taşır.

Romatizmal Ağrı Çeşitlerini 5 ana grupta açıklayabiliriz:

1. Eklem Ağrıları (Artralji)

Ağrı daha çok hasta olan eklemde ortaya çıkar. Eklem ağrılarının bir türü olan mekanik ağrılar eklemin hareketi ile ortaya çıkar ve artar; ancak istirahat ile azalır. İltihabi ağrılar ise istirahatte devam eder ve hatta artış gösterebilir.Bu ağrı ile beraber eklemde şişlik, kızarıklık veya sıcaklık artışı gibi bulgular da görülebilir.

2. Yumuşak Doku Ağrıları

Tendonlar, tendon kılıfları, eklem kapsülü ve deri altı dokusu gibi dokular eklem dışı yumuşak dokular adını alır ve bunların iltihabı veya dejenerasyonu “yumuşak doku romatizması” olarak tanımlanır. Bu tip romatizmalarda ortak belirti, ağrı ve hareket kısıtlılığıdır. Ağrı bazen hafif bazense şiddetli olarak ortaya çıkar.Lokal (bölgesel) ağrı şeklinde olur, ilgili bölgenin zorlanması veya basınç uygulanması ile ağrıda artış görülür.

3. Kas Ağrıları (Miyalji)

Miyozit (iltihabı) için en önemli belirti ağrıdır. Ağrıya eşlik eden en sık belirti ise kas gücünde azalmadır.

4. Kemik Ağrıları

Kemik hastalıklarının çoğu ağrı ile beraberdir. Genellikle bu ağrılar derin ağrılardır ve lokal (bölgesel) olarak hasta olan bölgede ortaya çıkarlar. Bazen ağrının yaygın olduğu da görülmektedir. Kemik ağrıları geceleri ve aktivite ile artar.

5. Nörojenik Ağrılar

Bu tip ağrılar periferik veya merkezi sinir sistemi ileti yollarının hasarı veya kronik değişikliklerin sonucunda lokal veya genel olarak hissedilen ağrılardır. Bu ağrı ile beraber genelde sinirin etkilediği kaslarda duyusal bozukluklar ve güç kaybı da meydana gelir. Ağrı devamlı yanma veya elektrik çarpması olarak tarif edilir.

Romatizmal bir hastanın tek çeşit ağrı yerine birkaç çeşit ağrıyı birlikte hissetmesi mümkündür. Eklem ağrısı, kas ağrısı veya yumuşak doku ağrıları aynı anda duyulablir. Bununla beraber ağrı dile getirilirken daha çok bölgesel tanımlamalar yapılır. Bu anlamda gelen şikayetler genelde “boyun ağrısı” , “kol ağrısı” gibi bölgesel ilişkilendirmeyle tanımlanır. Ancak doğru teşhisi kolaylaştırmak için mümkün olduğunca detaylandırmak çok önemlidir. Bu tür ağrıların tedavisinde mutlaka hekim kontrolünde kullanılacak ağrı kesiciler ve diğer yöntemler öngörülmektedir.