Birincil baş ağrıları grubunda yer alan “Küme Baş Ağrıları” her ne kadar sürekli ve kronik türü olsa da, genellikle yaygın ve alışılmış olarak aralıklı bir baş ağrısıdır. Zaman zaman ortaya çıktığı ve baş ağrısı kümelenmelerine yol açtığı için küme tipi başağrısı olarak adlandırılmaktadır. Baş ağrısı tipleri için oldukça nadir görülen bu ağrı , her yaşta ve her iki cinsiyette de ortaya çıkabilmektedir. Ancak erkeklerde çok daha yoğun olarak belirdiğinden bu cinse özgü olarak nitelendirilmektedir. Kadınlarda görülme oranı erkeklere göre 1/9 veya yüzde 10-20 civararında kalmaktadır. Genellikle 20-40 yaş arasında ortaya çıkar, çocuklarda görülme durumu oldukça nadirdir.

Küme tipi baş ağrısı tek taraflı olarak genellikle göz ve alın bölgelerinde belirir. Oldukça şiddetli ve delici bir ağrı hissedilir. Ağrı sürekli aynı tarafta ortaya çıkar ve başın diğer tarafına geçmez. Ağrı çok şiddetli olarak birden başlar ve 10-15 dakika içerisinde en şiddetli seviyesine ulaşır. Ağrının uyku sırasında tekrarlama özelliği de vardır. Genellikle uykuya daldıktan 1-2 saat içinde ortaya çıkar. Bu tip ağrılarda öncü belirtiler veya ağrı periyodları saptanmamıştır.

Hastaların çoğunda ilk ataklar 2 ile 6 hafta sürebilir ama daha sonraki ataklar 6 hafta - 3 ay kadar sürebilir. Daha sonra tamamen geçer ve çoğu zaman uzun bir süre tekrar baş ağrısı olmaz, hatta aradan yıllar geçebilir. Bir çok kişide bir daha ağrı atağı olmayabilir, fakat ataklar tekrar gelebilir ve aynı şekilde ağrılar görülür. Yaklaşık %10 hastada ağrılar sürekli hal alır.

Ağrı ile birlikte sıklıkla görülen başka belirtiler de vardır. Bunlar;

• aynı tarafta burun tıkanıklığı veya burun akıntısı,
• göz akında kızarma,
• göz yaşarması,
• göz bebeğinde küçülme,
• göz kapağının kapalı kalması ve göz kapağını kaldırmada zorluk,
• yanaklarda ve göz çevresinde kızarıklık ve şişlik şeklindedir.

Bu belirtilerin hepsinin bir arada olması gerekmemektedir. Bütün bunlar ortalama 45 dakika sürer, ancak daha kısa sürebildiği gibi 3 saat gibi uzun bir zaman boyunca da görülebilir. Her zaman olmasa da, ağrı sırasında aynı taraf şakak bölgesindeki damar belirginleşir ve üzerine dokunulduğunda hassas olduğu görülebilir. Aynı şekilde aynı taraf kafa derisi ve yüz bölgesi de hassaslaşabilir.

Bu ağrının bir varyasyonu olarak da kabul edilebilen benzer bir baş ağrısı daha vardır (kronik paroksismal hemikrania). Bu ağrı daha çok benzer yaş grubundaki kadınlarda görülür. Şiddet ve yerleşim açısından küme baş ağrısına benzerlik göstermesine karşın, ağrılar daha kısa sürelidir (ortalama 2-45 dakika), fakat gün içinde daha fazla tekrarlamaya meyillidirler. Çok daha nadir olarak görülür.

Bu tip ağrının nedeni ve oluş mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Ancak alkol ve sigara tüketiminin ağrı ataklarını arttırdığı bilinmektedir. Bu nedenle özellikle ağrı dönemlerinde bu maddelerden uzak durmak yararlı olacaktır. Bununla beraber ağrıların giderilmesi için hekim kontrolünde ağrının şiddetini azaltmaya yönelik veya atakları önleyici ilaç tedavisi de yapılmaktadır.