Şizofreni ve nedenleri
Psikiyatrik hastalıklar içinde % 3-5 sıklıkla görülen, kişinin duygu, düşünce ve davranışlarında önemli değişikliklere neden olan ruhsal ve beyinsel bir hastalıktır.

 

Hastalarda genelde gerçek ile hayal dünyasını ayırt edememe, mantıksal düşünme yeteneği kaybı, normal duygusal tepkiler verememe ve toplumsal kurallara uyamama gibi durumlar görülür.

 

Bu durumdaki kişide hastalığın süreci içinde sosyal, mesleki, ailesel ilişkilerinde ve kendine bakım gibi alanlarda belirgin bozulmalar oluşur.

 

Sıklıkla 15-35 yaşları arasında ortaya çıkmaktadır. 12 yaşından önce ve 40 yaşından sonra görülmesi enderdir. Kadınlarda erkeklere göre daha geç yasta başlamaktadır. Başlangıç yası erkeklerde 15-25 arası, kadınlarda ise 25-35 yas arasındadır. Erkek ve kadınlarda eşit oranda görülmektedir. Hastalar arasında bekarlık yüksek orandadır.

 

Genel olarak toplumda % 1 oranında görülmektedir.

 

Nedenleri

Şizofreninin kesin nedeni tam olarak bilinememektedir. Bu konuda değişik teoriler ileri sürülmektedir. Kalıtımın, biyokimyasal, ruhsal, toplumsal ve çevresel etmenlerin şizofrenin ortaya çıkışında etkisi olduğu bilinmektedir.

 

Şizofrenide kalıtımın etkisi vardır. Ancak şizofrenisi olan bir kişinin çocuğunda da kesinlikle şizofreni olacağı düşüncesi yanlıştır. Babada ya da annede şizofreni varsa, çocukta olma oranı %10-12’dir. Uzak akrabalardan birinde şizofreni varsa çocukta görülme oranı yirmide bir ihtimale kadar düşer.

 

Biyokimyasal olarak sinir aralığındaki ileticilerden bazılarının (özellikle dopamin ve serotonin) etkinliklerinin bozulması da sebepler arasındadır.

Şizofreniye yakalanmış kişiler üzerinde yapılan araştırmalar, bu kişilerin beyinlerinde önemli değişiklikler olduğunu düşündürüyor. Bazı beyin bölgelerinde küçülme ve hücrelerde düzensizlikler sık rastlanan bulgular arasındadır. Ayrıca, beyin kan akımının bölgelere göre dağılımı da bu hastalarda değişiklikler gösteriyor. Bir başka bulgu da çalışan beyinde, mesaj iletimini sağlayan bağlantıların değişikliğe uğramasıdır.

 

Çevresel bazı etkenler ve stres de hastalığın ortaya çıkışında rol oynamaktadır. Bünyesel olarak yatkın olan kişilerde stresli bir durumla karşılaşıldığında şizofreni ortaya çıkmaktadır. Şizofreninin ortaya çıkışında biyolojik, psikososyal ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı, stres yaratan bir durumla karşılaşıldığında hastalığın ortaya çıktığı ve stres yaratan durumun da bu etkenlerden biri ile ilgili olabileceği bilinmektedir.